بررسی انواع سیستم آبیاری

افزایش سریع جمعیت کشور و نیاز به تولیدات کشاورزی از یک سو و کاهش نزولات جوی و پایین آمدن مدت سطح سفره های آب زیززمینی و عدم مهار کافی آب های سطحی از سوی دیگر، باعث گردیده که روش های نوین آبیاری به عنوان یکی از گزینه های راه گشا و موثر مورد توجه قرار گیرد. در این مقاله و مقاله های آتی سعی می کنیم روش های نوین آبیاری را به اختصار شرح دهیم.

روش های آبیاری

به منظور پخش یکنواخت آب روی سطح خاک و آبیاری مناسب محصولات کشاورزی، روش های متفاوتی وجود دارد. دو روش اصلی آبیاری که در کشورمان رایج است، عبارتنند از: آبیاری سطحی و آبیاری تحت فشار

الف- روش های آبیاری سطحی

آبیاری سطحی، معمولی ترین نوع آبیاری در مزرعه است که آب به روش هایی مانند: آبیاری کرتی، آبیاری نواری و آبیاری شیاری یا جوی پشته ای در سطح مزرعه پخش می شود. این روش تکنولوژی ساده ای داشته و در آن میزان تلفات آب زیاد است.

  • به علت روباز بودن مسیر انتقال آب، میزان تبخیر بالا است.
  • در این روش ها چون مدتی زمان میبرد تا آبی که وارد زمین می شود به آخر قطعه برسد، ابتدای زمین بیشتر از انتهای آن آب می خورد که این موجب بی نظمی در رشد گیاه می شود.
  • در این روش به نیروی کارگری زیادی نیاز است.
  • در آبیاری سطحی چون نمی توان آب را کنترل کرد، در نتیجه آب زیادی به هدر می رود.

در شرایطی ممکن است به علت وجود مشکلاتی نظیر محدودیت های اقلیمی(شوری آب و خاک)، وزش بادهای شدید و یا درجه حرارت بالای منطقه، استفاده از روش های آبیاری تحت فشار امکان پذیر نباشد. در چنین شرایطی که ناگریز به استفاده از روش های آبیاری سطحی هستیم، انجام عملیات زیربنایی آب و خاک، از جمله عملیات تسطیح و انتقال آب تامزرعه توسط لوله و انجام آبیاری سطحی با لوله های هیدروفلوم می تواند راندمان انتقال آب را تا حد قابل قبول افزایش دهد و باعث صرفه جویی در مصرف آب گردد.

لوله های هیدروفلوم،لوله های دریچه دار پلاستیکی هستند که به سادگی روی زمین قرار می گیرند. در آبیاری سطحی به منظور حذف عملیات نهرکشی، مبارزه با عف های هرز،فرسایش، نفوذ عمقی و تبخیر در طول کانال و همچنین سهولت ورود آب تنظیم شده به شیارها از لوله هیدروفلوم استفاده می نمایند. این لوله ها از جنس پلی اتیلن نرم با قطر بزرگ هستند که آب را با افت ناچیز و فشار کم انتقال می دهند و سپس با یکنواختی قابل قبولی در مزرعه توزیع می کند. از مزایای این لوله ها، کاهش هزینه های کارگری، تکنولوژی ساده نصب و هزینه اولیه کم آن نسبت به  روش های آبیاری تحت فشار است. استفاده از لوله های هیدروفلوم حدودا 20 درصد راندمان مصرف آب را نسبت به آبیاری کرتی بهبود می بخشد. ضمن آن که استفاده از این روش، زمان آبیاری در واحد هکنار را کاهش می دهد.

مزایای استفاده از لوله های هیدروفلوم

  • وجود املاح محلول و غیرمحلول تاثیری در کارکرد لوله ها ندارد. حتی می توان از آب گل آلود در آبیاری استفاده کرد.
  • نیازی به حفر و نگهداری نهر و جوی نیست.
  • انعطاف پذیر و قابل نصب در مزرعه است.
  • امکان نصب دریچه های قابل تنظیم برداشت آب وجود دارد.

در مقاله بعدی به بررسی سیستم آبیاری تحت فشار خواهیم پرداخت.

 

بالا