سیستم آبیاری

سیستم آبیاری به منظور پخش سیستماتیک و یکنواخت آب روی سطح خاک و آبیاری مناسب محصولات کشاورزی می باشد.

سیستم آبیاری به چه معناست؟

افزایش سریع جمعیت کشور و نیاز به تولیدات کشاورزی از یک سو، کاهش نزولات جوی، پایین آمدن سطح سفره های آب زیر زمینی، عدم مهار کافی آب های سطحی، باعث گردیده که روش های نوین سیستم آبیاری به عنوان یکی از گزینه های راه گشا و موثر مورد توجه قرار گیرد.

 

روش های آبیاری

 

روش های متفاوتی وجود دارد.

دو روش اصلی آبیاری که در کشورمان رایج است، عبارتند از: آبیاری سطحی و آبیاری تحت فشار

 

الف- روش های آبیاری سطحی

آبیاری سطحی، معمولی ترین نوع آبیاری در مزرعه است که آب به روش هایی مانند: آبیاری کرتی، آبیاری نواری و آبیاری شیاری یا جوی پشته ای در سطح مزرعه پخش می شود.

این روش تکنولوژی ساده ای داشته و در آن میزان تلفات آب زیاد است.

  • به علت روباز بودن مسیر انتقال آب، میزان تبخیر بالا است.
  • در این روش ها چون مدتی زمان میبرد تا آبی که وارد زمین می شود به آخر قطعه برسد، ابتدای زمین بیشتر از انتهای آن آب می خورد که این موجب بی نظمی در رشد گیاه می شود.
  • در این روش به نیروی کارگری زیادی نیاز است.
  • در آبیاری سطحی چون نمی توان آب را کنترل کرد، در نتیجه آب زیادی به هدر می رود.

در شرایطی ممکن است به علت وجود مشکلاتی نظیر محدودیت های اقلیمی(شوری آب و خاک)، وزش بادهای شدید و یا درجه حرارت بالای منطقه، استفاده از روش های آبیاری تحت فشار امکان پذیر نباشد.

در چنین شرایطی که ناگریز به استفاده از روش های آبیاری سطحی هستیم، انجام عملیات زیربنایی آب و خاک، از جمله عملیات تسطیح و انتقال آب تامزرعه توسط لوله و انجام آبیاری سطحی با لوله های هیدروفلوم می تواند راندمان انتقال آب را تا حد قابل قبول افزایش دهد و باعث صرفه جویی در مصرف آب گردد.

لوله های هیدروفلوم،لوله های دریچه دار پلاستیکی هستند که به سادگی روی زمین قرار می گیرند.

در آبیاری سطحی به منظور حذف عملیات نهرکشی، مبارزه با عف های هرز،فرسایش، نفوذ عمقی و تبخیر در طول کانال و همچنین سهولت ورود آب تنظیم شده به شیارها از لوله هیدروفلوم استفاده می نمایند.

این لوله ها از جنس پلی اتیلن نرم با قطر بزرگ هستند که آب را با افت ناچیز و فشار کم انتقال می دهند و سپس با یکنواختی قابل قبولی در مزرعه توزیع می کند.

از مزایای این لوله ها، کاهش هزینه های کارگری، تکنولوژی ساده نصب و هزینه اولیه کم آن نسبت به  روش های آبیاری تحت فشار است.

استفاده از لوله های هیدروفلوم حدودا 20 درصد راندمان مصرف آب را نسبت به آبیاری کرتی بهبود می بخشد. ضمن آن که استفاده از این روش، زمان آبیاری در واحد هکنار را کاهش می دهد.

 

مزایای استفاده از لوله های هیدروفلوم

  • وجود املاح محلول و غیرمحلول تاثیری در کارکرد لوله ها ندارد. حتی می توان از آب گل آلود در آبیاری استفاده کرد.
  • نیازی به حفر و نگهداری نهر و جوی نیست.
  • انعطاف پذیر و قابل نصب در مزرعه است.
  • امکان نصب دریچه های قابل تنظیم برداشت آب وجود دارد.

در این مقاله به تعریف و بررسی انواع سیستم آبیاری تخت فشار خواهیم پرداخت.

 

 ب - سیستم آبیاری تحت فشار

 

یک سیستم آبیاری است که در آن آب با فشار در لوله ها جریان پیدا می کند و به صورت قطره های باران در سطح مزرعه و روی محصول پاشیده می شود و یا به صورت قطره قطره پای درخت یا بوته ریخته می شود.

 

سیستم آبیاری تحت فشار به سه دسته تقسیم می شود:

  • آبیاری بارانی
  • آبیاری موضعی
  • آبیاری زیرزمینی

آبیاری بارانی، منظور از آبیاری بارانی پاشیدن آب از بالای محصول و مانند بارندگی است.

مقدار آب مصرفی در این روش را می توان کنترل و اندازه گیری کرد.

در آبیاری بارانی، آب به طور یکنواخت در مزرعه پخش می شود و تلفات آب بسیار کم است.

انواع روش های آبیاری بارانی عبارتند از:

  • آبیاری بارانی کلاسیک شامل: متحرک، نیمه متحرک و ثابت با آبپاش متحرک
  • آبیاری بارانی قرقره ای
  • آبیاری بارانی چرخ دوار یا ویلمو
  • آبیاری بارانی چرخش مرکزی با سنتر پیوت
  • آبیاری بارانی خطی

آبیاری موضعی، نوعی آبیاری تحت فشار است که در آن آب به منطقه خاصی از مزرعه هدایت می شود. انواع آبیاری موضعی عبارتند از:

  • قطره ای
  • بابلر
  • میکروجت

متداولترین روش آبیاری موضعی، آبیاری قطره ای است. در این روش آب ابتدا از صافیها و فیلترهای مخصوصی می گذرد، سپس به وسیله لوله های زیرزمینی یا روی زمینی به وسیله قطره چکان ها، قطره قطره به پای گیاه می ریزد.

جنس لوله های انتقال آب در این سیستم پلی اتیلن است.

در این روش پیشرفته آبیاری، می توان کود را با آب مخلوط کرد.

بهترین فایده این سیستم آبیاری، جلوگیری از تبخیر آب است بطوریکه آب ، مدام در پای گیاه و در نزدیکی ریشه وجود دارد.

 

آبیاری قطره ای به چند روش انجام می گیرد:
  • آبیاری قطره ای یک ردیفه
  • آبیاری قطره ای دوردیفه
  • آبیاری قطره ای لوپ
  • آبیاری قطره ای نواری(تیپ)
قسمت های مختلف آبیاری قطره ای :
  • قسمت پمپ آب و کنترل مرکزی
  • لوله های انتقال آب و لوله های داخل مزرعه
  • لوله های فرعی و قطره چکان ها
روش آبیاری زیرزمینی

در این روش آب با فشار کمی در داخل لوله های مشبک که در زیرزمین و نزدیک ریشه یا پایین تر ازآن قرار دارد، جاری می شود. آب از منافذ لوله مشبک به خاک تراوش کرده و خاک اطراف خود را مرطوب می کند.

 

مزایای سیستم آبیاری تحت فشار
  • صرفه جویی در مصرف آب
  • امکان آبیاری زمین های ناهموار
  • جلوگیری از فرسایش خاک
  • جلوگیری از سرمازدگی گیاهان، درختان و سبزی ها
  • جلوگیری از رشد علف های هرز
  • جلوگیری از گسترش بیماری ها و آفت های گیاهی
  • زیاد شدن مقدار تولید محصول با هزینه کمتر
  • جلوگیری از شستشوی مواد غذایی خاک، چون رطوبت تنها تا عمق ریشه گیاه حفظ می شود.

شرکت مهندسین مشاور فلات سبز مشاور، طراح و مجری در زمینه فضای سبز و همچنین نصب انواع سیستم آبیاری، برای کسب اطلاعات بیشتر با کارشناسان ما تماس حاصل نمایید.

بالا
باز کردن چت
چطور می تونیم کمکتون کنیم؟
MENU
مهندسین مشاور فلات سبز